Gerrit Zevenberg

Beste Ouders

Als je een brief van huis krijgt ben ik al blij, laat staan een pakket. Het is dan net als een stuk van huis bij mij is, 's Avonds gaan we zelf eten koken en eten we brood. Ik moet 12 uur per dag werken en vaak zondags brandwacht. Er is niet veel tijd over om wat anders te doen dan werken, eten en slapen. Ik vind dat het net is, dat je nu nog meer aan je huis verbonden bent dan als je thuis bent.

Nog 2 dagen en ik ben al vier maanden hier nu nog 8 en dan krijg ik verlof, want eerder wordt het vast niet, je moet hier eerst een half jaar zijn, voordat je ergens aanspraak op maakt, en dan duurt het nog wel drie maanden voordat je hoort wanneer je weg mag nou dan kan ik beter het jaar hier uitzingen en dan ga je weer ergens anders heen.

Ik heb gisteren de eerste brief ontvangen van jullie, dat was een fijne lange brief hoor. Ik heb hem nu al een maal of vijf keer doorgelezen, nu jullie hebben daar wat meegemaakt. Hier gaat het wel hoor we hebben twee keer groot alarm gehad en een stuk of 14 keer vooralarm maar het zijn iedere keer overtrekkers geweest, dus niks loos. Ik lig op het heden op bed en schrijf deze brief op mijn koffer, echt lui he zullen jullie wel denken, maar dat is niet zo, maar een beetje moe ben ik en niet een klein beetje ook, maar dat went wel, over dat lange werken wil ik niets meer zeggen

Aanpassen is hier de boodschap

Hannover 1943 Opernhaus In een woud van vanen hysterie en magie gaan wij ons wanen in het alles of niets Duistere beloften klinken in de ruimte, en komen nader tot ons bezinken in de nacht tot dromen De nacht is werkelijkheid van vandaag reeds nu is het beleid tegenover mij een plaag Ik ben gedwongen te gaan als een ding voor hen heb ik het bestaan van nu vergeten	Doorslaggevende ervaringen Als pas achttien jarige werd Gerrit Zevenberg door de Duitsers begin januari 1943 in Groningen opgepakt. Samen met nog 19 jonge Groningers wordt hij naar Duistland getransporteerd. Doordat hij een technisch vakman was werd hij niet naar een vernietigingskamp afgevoerd, maar naar Hannover gebracht om daar te werk gesteld te worden op een fabriek waar alulinium zeemijnen werden geproduceerd. Dit heeft op zijn latere leven een bepalende indruk achter gelaten. Vanaf 27 januari 1943 tot 2 juni 1944 verbleef hij in Duitse kampen. Zijn lichamelijke situatie stelde hem na 2 juni niet meer in staat te werken. Met hulp van buitenaf slaagde Gerrit erin als levend wrak terug te keren naar Groningen, waar hij onderdook. In een compulatie van brieven die hij naar huis schreef volgt zijn ervaring die bepalend is geweest voor zijn latere leven en werken. Veel van wat werkelijk is gebeurt valt niet te lezen in de brieven. Zijn ervaringen vertellen de positieve kant van de ervaring. Gedeeltelijk door de censuur die mee las, maar ook omdat hij zijn ouders niet ongerust wilde maken. De teksten zijn exact overgenomen uit de handgeschrevene brieven. Die in de eerste periode nog met pen werden geschreven, maar later met potlood op ieder soort papier wat maar voor handen was
Afzender G. Zevenberg Wilhelm Smiddingswerke Hannover, Linden Gottinger chassee 8/9 Duitsland	Beste Ouders Als je een brief van huis krijgt ben ik al blij, laat staan een pakket. Het is dan net als een stuk van huis bij mij is, 's Avonds gaan we zelf eten koken en eten we brood. Ik moet 12 uur per dag werken en vaak zondags brandwacht. Er is niet veel tijd over om wat anders te doen dan werken, eten en slapen. Ik vind dat het net is, dat je nu nog meer aan je huis verbonden bent dan als je thuis bent. Nog 2 dagen en ik ben al vier maanden hier nu nog 8 en dan krijg ik verlof, want eerder wordt het vast niet, je moet hier eerst een half jaar zijn, voordat je ergens aanspraak op maakt, en dan duurt het nog wel drie maanden voordat je hoort wanneer je weg mag nou dan kan ik beter het jaar hier uitzingen en dan ga je weer ergens anders heen. Ik heb gisteren de eerste brief ontvangen van jullie, dat was een fijne lange brief hoor. Ik heb hem nu al een maal of vijf keer doorgelezen, nu jullie hebben daar wat meegemaakt. Hier gaat het wel hoor we hebben twee keer groot alarm gehad en een stuk of 14 keer vooralarm maar het zijn iedere keer overtrekkers geweest, dus niks loos. Ik lig op het heden op bed en schrijf deze brief op mijn koffer, echt lui he zullen jullie wel denken, maar dat is niet zo, maar een beetje moe ben ik en niet een klein beetje ook, maar dat went wel, over dat lange werken wil ik niets meer zeggen Aanpassen is hier de boodschap
	Ik krijg 23,50 gram bruinbrood en 500 gram wit brood dus dat gaat wel. Dat witte brood dat is fijn spul dat is gewoon weg een lekkernij dat is echt zuivere witte brood. Verder krijg ik 8 pond aardappels 124 gram Roomboter, 125 gram suiker en een beetje jam 62,5 gram kaas en 250 gram vlees en 30 gram margarine daar is schoon alles, want op de fabriek halen ze er ook nog wat af voor het middageten. Een halve liter melk. Worst krijg je hier. graag wil ik mijn horloge weer laten maken en over sturen want je weet hier van geen tijd. Je staat op je gevoel op en je kleed je zo gauw mogelijk aan en op een draf naar het werk alles op geluk af. Mijn schoenen vallen uit elkaar en ze houden geen week meer vol, nu kan ik alleen maar houten schoenen krijgen een soort sloffen alleen van voren leer er over en geen hakken erop. Dus daar kan ik niet op naar het werk, want ik moet nog 20 minuten lopen voordat ik op het werk ben. Ik zou graag willen dat jullie mijn andere schoenen opsturen deden. Ik kan er hier leren zolen onder laten maken dus dan ben ik helemaal gered. Ik kan mijn ogene haast niet meer open houden van de slaap, want het is niets anders dan werken, boodschappen doen waarmee zo wat een uur gemoeid is iedere dag en dan eten klaar maken en dan op bed slapen, want de volgende morgen moeten we weer vroeg op (5 uur).
De tekeningen en foto's op deze pagina zijn familiebezit next
back home e-mail sturen


	Gerrit Zevenberg pagina 3 *next*

Gerrit Zevenberg

pagina 3

next